السيد علي الحسيني الميلاني
338
با پيشوايان هدايتگر (نگرشى نو به شرح زيارت جامعه كبيره) (فارسى)
متعال در تحقق اين فعل دست داشته باشند آيا اين جمع بر وجه حقيقت استعمال شده است ؟ چرا حضرت خضر در اين يك جا گفت : « أردنا ؛ من و خدا خواستيم » و در جاى ديگر گفت : « أردت ؛ من خواستم » ، حال اين كه فاعل خودش بود ؟ آيا مىشود به وجهى اين صيغههاى جمع را بر حقيقت حمل كرد ؟ اگر كسانى وجود داشته باشند كه اراده آنها اراده خداوند متعال باشد چطور ؟ در قرآن كريم آمده است : « وَهُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ » ؛ « 1 » و آنها تنها فرمان او را اجرا مىكنند . اينها طبق مراتبشان مأمورين و جنود خداوند متعال هستند . چون جنود نيز مراتب دارند . مطلب دوم . در قرآن مجيد در موارد زيادى فاعل ، يك شخص معيّن است كه همه مفسّران اتّفاق نظر دارند كه اين فعل از او سر زده است ؛ ولى وقتى خداوند متعال فعل را حكايت مىكند به صيغه جمع مىآورد . در مورد ديگرى دو نفر به طور مشخّص فاعل كارى هستند ، ولى فعل به جمع اسناد شده است . ما در اين باره به اجمال در ذيل آيه ولايت سخن گفتهايم . صدقهاى كه در حال ركوع واقع شد از شخص اميرالمؤمنين عليه السلام بود ، ولى فعل به صيغه جمع آمده است ، آن جا كه مىفرمايد :
--> ( 1 ) . سوره انبياء ( 21 ) : آيه 27